سلطان محمد ميرزا قاجار
44
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
استعداد خودش آباد شود ، منافع ابريشم و زراعت آن بلاشبهه كمتر از رشت [ 16 آ ] نخواهد بود . حويق از خطبهسرا الى حويق « 17 » چهار ساعت [ و ] همهجا سمت شرق درياست و غرب جنگل . عبور از كنار دريا مىشود . رودخانههاى بزرگ و كوچك زياد از جنگل به دريا جارى است . كوهش به دريا نزديكتر از جاهاى ديگر است . ابريشم كمى دارند . برنج زياد مىكارند . گندم و جو هم به عمل مىآيد . كوهستانش سردسير [ است ] . قرقاول بسيار دارد و گاو و گاوميش [ و ] گوسفند زياد نگاه مىدارند . روغن و پنيرشان ممتاز است . عسل زياد به عمل مىآورند و عسلش بسيار سفيد [ و ] خوب مىشود . سكنهاش طالشىاند . با رعاياى روس تجارت چوب ، برنج ، عسل ، روغن و گوسفند مىكنند . جزء محال كرگانهرود است آستارا از حويق « 18 » الى آسترا « 19 » شش ساعت است . مثل راه پيش از ميانهء دريا و جنگل عبور بايد كرد . رودخانههاى بزرگ از طرف جنگل داخل دريا مىشود . سه ساعت از اين راه از محال كرگانهرود است . بعد از [ آن ] محال آستر - است [ 16 ب ] . قلعهء شندان آخر محال كرگانهرود بر سر كوهى ، قلعهء كوچكى از سنگ از قديم
--> ( 17 ) . اصل : هوير . مقصود نويسنده حتما حويق بوده است ، زيرا محلى به نام هوير در گيلان شناخته نيست . حويق : ده جزء دهستان كرگانرود شمالى ، بخش مركزى شهرستان طوالش ، 33 كيلومترى شمال هشتپر . ( فرهنگ جغرافيايى ايران ، ج 2 ، ص 95 ) . ( 18 ) . اصل : هوير . ( 19 ) . منظور آستاراست .